Türkiye’nin Patent Performans Raporu – 2025
Türkiye’nin teknoloji üretim kapasitesini ve inovasyon performansını her yıl veriye dayalı analizlerle ortaya koyan “Türkiye’nin Patent Raporu 2025”, 21 Nisan 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı. PatentEffect tarafından hazırlanan ve bu yıl 7. kez yayımlanan rapor; firmalar, üniversiteler, teknoparklar ve bireysel buluşçuların patent ekosistemindeki konumunu bütüncül bir çerçevede değerlendiriyor. Bu yılki raporun en dikkat çekici yeniliklerinden biri, Patent Kalite Endeksi‘nin ilk kez hayata geçirilmesi. Bu endeks, kurumları yalnızca başvuru ve tescil sayısına göre değil, patent portföylerinin niteliğine göre de değerlendiriyor. Böylece hangi kurumların gerçekten güçlü ve sürdürülebilir bir patent stratejisine sahip olduğu daha net ortaya konabiliyor.
Patent Başvurularında Güçlü Büyüme
2025 yılında Türkiye’deki yerli patent başvuruları, bir önceki yıla kıyasla %12 artışla 11.394’e ulaştı. Tescil edilen patent sayısı ise %10 büyüyerek 3.738 olarak gerçekleşti. Bu rakamlar, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yürütülen Ar-Ge politikalarının somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Başvuruların kaynağına bakıldığında inovasyon ekosisteminin çeşitlendiği dikkat çekiyor:
- Ar-Ge Merkezleri: %30
- Özel Sektör Firmaları: %16
- Üniversiteler: %15
- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknoparklar): %6
Bu dağılım, araştırma faaliyetlerinin artık yalnızca akademide değil, doğrudan sektörün içinde üretildiğini açıkça ortaya koyuyor.
En Çok Patent Başvurusu Yapan Firmalar
2025 yılında firma bazında patent ve faydalı model başvuru liderleri şu şekilde sıralandı:
- Türk Telekom – 921 başvuru
- Turkcell Teknoloji – 612 başvuru
- TOGG – 442 başvuru
- Arçelik
- Sersim İç Dış Ticaret
- ROKETSAN
- TUSAŞ
- Mercedes-Benz Türk
- MAN Türkiye
- ASELSAN
Telekomünikasyon sektöründen iki büyük firmanın zirveyi paylaşması, dijital dönüşüm odaklı Ar-Ge yatırımlarının stratejik önemini gözler önüne seriyor. Yerli otomobil üreticisi TOGG’un üçüncü sırada yer alması ise dikkat çekici bir gelişme; bu sonuç, projenin yalnızca üretimde değil teknoloji geliştirme cephesinde de aktif olduğunu gösteriyor.
Şehir Bazında Patent Sıralaması
Patent başvurularında coğrafi dağılım değerlendirildiğinde, İstanbul liderliğini korurken Kocaeli’nin öne çıkan yükselişiyle dikkat çektiği görülüyor.
Patent başvurusu sıralaması:
- İstanbul – 4.326
- Ankara – 2.290
- Kocaeli – 739
Patent tescil sıralaması (ilk 5):
- İstanbul
- Ankara
- Bursa
- İzmir
- Kocaeli (%55,7’lik artışla en hızlı yükselen il)
Kocaeli, 2024’te 6. sırada yer alırken 2025’te 5. Sıraya tırmanarak en yüksek değişim oranına sahip il unvanını kazandı. İlk 5 şehir, tescil edilen toplam patentlerin %75’ini oluşturuyor.
Üniversiteler ve Sanayi İşbirliği
Rapor, üniversite-sanayi işbirliği performansını da kapsamlı biçimde ele alıyor. 2025 yılında üniversiteler, toplam yerli patent başvurularının %15’ini gerçekleştirdi.
Kocaeli Üniversitesi (KOÜ) ve Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), çeşitli teknoloji kategorilerinde Türkiye sıralamalarında üst basamaklara çıkmayı başardı. Raporda ayrıca üniversitelerin patent ticarileştirme performansları da ayrı bir başlık altında değerlendiriliyor.
Teknoloji Alanlarında Öne Çıkan Eğilimler
Raporun teknoloji segmentlerine göre analizi incelendiğinde, bilgisayar teknolojileri, dijital ağ sistemleri ile ulaşım ve taşımacılık alanlarının başvuru sıralamasında öne çıktığı görülüyor. Yapay zeka, enerji ve savunma teknolojileri de son yıllarda istikrarlı büyüme sergileyen alanlar arasında yer alıyor.
Türkiye’nin Patent Performansı Artıyor
Türkiye’nin Patent Raporu 2025 verileri, Türkiye’nin inovasyon üretiminde büyüyen, patent kalitesine odaklanan, küresel rekabette konumlanan bir ülke haline geldiğini açıkça ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde başarıyı belirleyecek en kritik unsur ise patent üretmek değil, patentten değer yaratmak olacaktır.
Türkiye’nin teknolojik gelişimi ve ticarileştirme kabiliyetini patent verileriyle gösterme amacıyla Patent Effect Kurucusu Sn. Mustafa Çakır tarafından hazırlanan stratejik analizin tamamına ulaşmak için patentraporu.org adresini ziyaret edebilirsiniz.
